zondag 20 april 2014

Teksten voor de Vohrlesebühne met als thema: 'het goede brengen van slecht nieuws'

Scene 1

Dokter: U bent precies op tijd gekomen
Patiënt: Dat klopt ik ben een vrouw van de klok
Dokter: Dat siert u, maar ik bedoel op tijd tijd
Patiënt: Op tijd tijd?
Dokter: U had geen moment later moeten komen
Patiënt: Geen moment later
Dokter: Geen moment later. U heeft misschien geluk gehad, als u een maand later was gekomen was het geluk wellicht niet aan uw zijde geweest
Patiënt: Misschien geluk gehad zegt u?
Dokter: Ja misschien. Kijk, mevrouw , wij zijn wel dokters maar geen tovenaars, er zijn altijd aspecten die wij niet op kunnen lossen
Patiënt: Aspecten
Dokter: Aspecten ja. Maar goed, ter zake. We kunnen nog wat betekenen. Misschien kunnen we het kwaadaardige leger dat bezit heeft genomen van uw lichaam nog terug dringen.
Patiënt: Kwaadaardige leger, waar spreek u over, dokter? U lijkt wel een dichter. Weest u alstublieft duidelijk, ik kom hier voor mijn uitslag.
Dokter: Juist ja, de uitslag.
Patiënt: Ja, die verschrikkelijke pussige jeukerige blaasjes in mijn lies waar ik nu al een week last van heb.
Dokter: Mevrouw Ketelhof, uw lies. Pussige blaasjes. Juist.
Patiënt: U hoeft mij niet steeds te herhalen dokter, geeft u mij liever een zalfje. En zo heet ik niet, mijn naam is van den Broek.
Dokter: Ik vrees dat ik slecht nieuws voor u heb. U bent niet mevrouw van den Broek, maar Mevrouw Ketelhof. Het staat hier duidelijk in mijn dossier. U zult uw leven opnieuw moeten inrichten. Want mevrouw Ketelhof heeft geen bultjes in haar lies, mevrouw Ketelhof gaat wellicht heel snel dood.
Patiënt: Maar ik ben mevrouw Ketelhof niet! Ik heb blaasjes en een andere achternaam!
Dokter: Ik had u graag een andere uitslag willen geven. Er rest mij niets anders dan u veel sterkte te wensen.



Scene 2

Ik ben dokter. Over vijf minuten moet ik Meneer De Vries verschrikkelijk nieuws vertellen. Ik heb daar lang op geoefend, want zoiets moet je zorgvuldig aanpakken. Je moet doen alsof je alle tijd hebt, terwijl in werkelijkheid je spreekuur al een uur is uitgelopen. Je moet rust uitstralen, terwijl je weet dat het weer een latertje zal worden. Je moet de patiënt het gevoel geven dat je hem begrijpt.
Geef een korte inleiding zodat hij zich schrap kan zetten. Zoiets als : We kennen elkaar nu een tijdje, we hebben een scan laten maken van uw hoofd en nu bent u hier voor de uitslag.
En dan BAM! U heeft een kwaadaardige tumor in uw hoofd, u heeft nog een paar maanden, u gaat dood.
Als je teveel verkleinwoorden gebruikt, zoals tumortje of chemokuurtje dan voelt de patiënt zich niet serieus genomen. Zo af en toe moet je herhalen wat de patiënt gezegd heeft, een gevoelsreflectie geven bijvoorbeeld: ik begrijp dat uw wereld instort, of een vraag stellen zoals: wat gaat er nu door u heen. Ik hou er rekening mee dat de patiënt maar dertig procent hoort van wat ik zeg, dus ik plan zo snel mogelijk een nieuw afspraak.

En dan zit die man daar voor je. Meneer De Vries met zijn hoofd. Daar zit hij voor je als een blok vlees met een kloppende tijdsbom in zijn kop, met zijn nog levende bloed in zijn aderen en er is niet eens sterke drank, er zijn geen mooie vrouwen om je glas op stuk te gooien. Je zit daar maar aan je bureau met dat stuk verdriet, die natte kartonnen doos en je eigen smetteloze witte jas, je stethoscoop als een carnavalsattribuut om je nek. Je voelt de jeuk aan je zak en je hoort jezelf zeggen dat je het begrijpt. Je denkt aan de bultruggen die je gisteren op Discovery Channel zag terwijl je hem ziet gaan op die steile rand, hup de afgrond in. Dag meneer De Vries.

Je ziet die zwarte rug in het tl-licht van de ziekenhuisgang van je aflopen als je hem uitgeleidde doet. Thuisgekomen vraagt je vrouw hoe je dag was en je zegt: niets bijzonders en je krabt weer aan je zak en je vrouw zegt: doe dat nou niet, Jan.



Scene 3

Dokter: Zal ik u eerst het goede nieuws vertellen?
Patiënt: Ja?
Dokter: U hoeft niet mee geopereerd te worden
Patiënt: Dat is fantastisch nieuws! Ik was daar verschrikkelijk zenuwachtig voor. Ik ben vreselijk bang voor naalden. Ik gruwel bij het idee dat er in mij gesneden zou gaan worden. Als ik operaties zie op televisie wend ik altijd mijn hoofd af, ik kan daar niet naar kijken. Echt dan kunt u me oprapen.
Dokter: Dat kan ik me voorstellen
Patiënt: Voorstellen? Nou dat weet ik niet hoor, het is echt erg met me gesteld. Als mijn man zich snijdt bij het scheren lig ik al horizontaal. Hij heeft me al zo vaak moeten oprapen. Een flinke klus is dat elke keer, want zoals u weet ben ik aan de zware kant. Dat is ook de reden dat hij een hernia heeft gehad, omdat hij zich zo vaak snijdt bij het scheren. Daarom heeft hij een jaar geleden besloten zijn baard te laten groeien. Scheelt een hoop rugklachten. Godsamme, dokter wat ben ik blij met dit nieuws, dat begrijpt u wel. Er zit hier een gelukkig mens voor u.
Dokter: Ik ben toch bang dat ik tevens slecht nieuws voor u heb
Patiënt: Dat valt in het niet bij het annuleren van de operatie, dat weet ik zeker. Kijkt u maar niet zo ernstig dokter, daar krijgt u rimpels van.
Dokter: Ik ben bang dat ik u teleur moet stellen. Opereren heeft geen zin meer omdat u binnenkort zult overlijden.
Patiënt: Weet u dat zeker dokter?
Dokter: Ik weet natuurlijk niets zeker, maar...
Patiënt: Ziet u nou wel? Dat viel best mee. Misschien overlijdt ik helemaal niet.
Dokter: Misschien niet maar misschien is het verstandig dit toch tot u door te laten dringen en over drie weken terug te komen.
Patiënt: Over drie weken?
Dokter: Eerder mag ook, zullen we zeggen twee weken?
Patiënt: Goed ja, want over drie weken ben ik er misschien niet meer
Dokter: Tot over twee weken dan
Patiënt: Tot over twee weken. Geloof u in reïncarnatie?



Scene 4

U gaat binnen afzienbare tijd dood. U gaat pijn lijden, misselijk worden van het gif dat we in uw lichaam gaan pompen. We gaan lichaamsdelen van u afsnijden, u uit uw slaap houden met tikkende machines en het nachtelijk meten van uw lichaamstemperatuur. U zult ziekenhuisvoedsel moeten eten dat ruikt naar zure bejaarden en u zult moeten luisteren naar de zalvende doodstemmen van onze verpleegkundigen. U zult moeten wennen aan de meewarige blikken, de tranen van uw naasten aan uw bed, hun gehandicapte woorden met uitzicht op de lachende pikzwarte raven aan het uiteinde van uw bed.

U gaat dood. U bent uitgenodigd op zijn feest. Vergeet niet uw naaktheid mee te nemen.

Heeft u nog vragen?



Scene 5

Ik heb goed nieuws voor u. U heeft een ziekte die niet uw schuld is. U moet het zien als een dictator die bezit heeft genomen van uw welvarende gebieden. U zult onderdrukt worden maar u kunt er niets aan doen, behalve dapper weerstand bieden, in het verzet gaan, onderduikers huisvesten, een dagboek schrijven. U wordt een held. U zult nog lang herinnerd worden.



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen